Amerikaanse tienjaarsrente bereikt kritiek niveau van 5%: piek uit 2007 dichtbij

In dit artikel:

De rente op Amerikaanse staatsleningen met een looptijd van tien jaar is maandag gestegen tot 5,01 procent, het hoogste niveau sinds oktober 2023. Anders dan bij die eerdere piek, toen de rente na één dag alweer daalde, wijzen de huidige omstandigheden op een mogelijk langdurig hoog niveau. De arbeidsmarkt blijft sterk, de inflatie viel in augustus hoger uit dan verwacht en de oorlog met Iran heeft de olieprijs opgedreven. Beleggers rekenen bovendien op een strengere opstelling van de Amerikaanse centrale bank, mogelijk met een eerste renteverhoging op woensdag.

De tienjaarsrente wordt niet alleen bepaald door het rentebeleid van de centrale bank. Dat beleid beïnvloedt vooral de korte rente; bij langere looptijden tellen vooral de verwachte inflatie, de onzekerheid over de economie en de overheidsfinanciën mee. Ook het grote aanbod aan nieuwe leningen speelt een rol. Overheden en bedrijven lenen veel, terwijl de investeringsgolf rond AI-infrastructuur de vraag naar kapitaal verder vergroot. Als beleggers daardoor een hoger rendement eisen, daalt de koers van bestaande staatsleningen en stijgt hun rente. Minister van Financiën Scott Bessent probeert de rente te drukken door langlopende obligaties terug te kopen, maar dat heeft tot nu toe weinig effect.

De huidige 5 procent contrasteert sterk met het voorjaar van 2020, toen de tienjaarsrente een historisch dieptepunt van 0,335 procent bereikte. In de periode van goedkoop geld financierden overheden, bedrijven en huizenkopers zich vaak tegen 1 tot 3 procent. Daardoor kan de hogere rente vooral voelbaar worden wanneer oude leningen aflopen en tegen veel duurdere voorwaarden moeten worden vervangen. De Amerikaanse staatsschuld is inmiddels groter dan de economie, wat volgens kredietbeoordelaar Fitch de kwetsbaarheid voor nieuwe economische schokken vergroot.

De hogere lange rente werkt snel door in de economie. De gemiddelde Amerikaanse dertigjaars hypotheekrente steeg dit jaar van 6,15 naar 6,76 procent; bij een hypotheek van 400.000 dollar betekent dat ongeveer 160 dollar extra per maand. Ook bedrijven betalen meer, omdat zij boven op de staatsrente een risico-opslag moeten betalen. Voor aandelen, edelmetalen en cryptovaluta wordt beleggen eveneens minder aantrekkelijk: een vrijwel risicoloze staatslening levert al 5 procent op. De S&P 500 staat desondanks ruim 10 procent hoger, vooral dankzij sterke resultaten van AI-bedrijven en de verwachting dat hun investeringen hoge rendementen blijven opleveren.