Amerikaanse staatsschuld bereikt nieuw record: wat zijn de pijnlijke gevolgen?
In dit artikel:
De Amerikaanse staatsschuld heeft een nieuw record bereikt: circa 38,5 biljoen dollar, ruim 120% van het BBP, volgens de US Debt Clock. Ter vergelijking: Nederland zat in 2024 volgens DNB op ongeveer 43% van het BBP. De opbouw van de schuld komt voort uit jarenlange hoge overheidsuitgaven (defensie, infrastructuur, sociale programma’s) en uitzonderlijke kosten tijdens de COVID‑19‑periode. Ruim zeventig procent van die schuld wordt aangehouden door binnenlandse beleggers en instellingen; de rest zit onder andere bij Japan, China en het Verenigd Koninkrijk.
De rentekosten van die staatsschuld rijzen de pan uit: de VS betaalt momenteel meer dan 1 biljoen dollar per jaar aan rente — een bedrag dat de defensie-uitgaven overtreft. Die hogere rentelast voedt politieke druk om de rente te verlagen; president Trump heeft herhaaldelijk op lagere rentes aangedrongen en wil bij de benoeming van een nieuwe Fed‑voorzitter in mei iemand die renteverlagingen nastreeft. Tegelijkertijd wijst de huidige Fed‑praktijk erop dat sommige van Trumps eigen beleidskeuzes, zoals handelstarieven, eerder inflatie en daarmee hogere rentes in de hand hebben gewerkt.
Op de markt vertaalt de groeiende schuld zich in een groter aanbod aan staatsobligaties. Dat dwingt beleggers hogere rendementen af en leidt tot stijgende lange rentes en een steilere rentecurve. Als de centrale bank de korte rente laag houdt terwijl lange rentes stijgen, kan dat fiscale dominantie veroorzaken: het rentebeleid raakt gedwongen naar het betaalbaar houden van de schulden in plaats van naar het bestrijden van inflatie.
De schuldpositie wordt mogelijk nog zwaarder door de in juli 2025 aangenomen “Big Beautiful Bill”, die belastingverlagingen permanent maakt; het onafhankelijke CBO schat extra tekorten tussen 2,4 en 3 biljoen dollar (2025–2034), mogelijk meer als meer tijdelijke maatregelen blijvend worden. Historisch zoeken beleggers in zulke omstandigheden vaak toevlucht in schaarse, waardevaste activa: goud steeg het afgelopen jaar circa 70% en ook Bitcoin noteert herstel (recent +6,7% in een week). Een mogelijke uitweg voor overheden — het verlagen van de reële schuld via inflatie — zou echter koopkracht van burgers aantasten en nieuwe risico’s voor de financiële stabiliteit meebrengen.