Amerika dreigt banken te sanctioneren die China helpen Iraanse olie te kopen
In dit artikel:
De VS hebben banken wereldwijd gewaarschuwd dat zij sancties riskeren wanneer ze Chinese particuliere raffinaderijen financieren die Iraanse olie inkopen. Eind vorige week zette het Amerikaanse ministerie van Financiën de Hengli Petrochemical Refinery in Dalian — een van China’s grootste particuliere raffinaderijen — op de zwarte lijst. Dinsdag volgde een bredere waarschuwing dat financiële instellingen secundaire sancties kunnen krijgen als ze betrokken blijven bij handel in Iraanse olie.
De maatregel moet Teheran een belangrijke inkomstenbron ontnemen en legt extra nadruk op raffinaderijen in de provincie Shandong. Banken wordt gevraagd transacties scherper te controleren en hun internationale partners te wijzen op de toegenomen risico’s. Washington zegt bereid te zijn ver te gaan en ook buitenlandse banken te bestraffen om de sancties effectiever te maken.
China erkent unilaterale sancties formeel niet, maar in de praktijk gedragen grote staatsbanken zich terughoudend: ICBC en Bank of China vermijden veelal handel die Amerikaanse restricties raakt uit vrees voor verlies van toegang tot het wereldwijde dollarsysteem. Die voorzichtigheid was eerder zichtbaar, bijvoorbeeld toen Chinese banken in februari 2022 hun financiering van Russische grondstoffen al terugschroefden en eind 2023 hun regels aanscherpten na strengere Amerikaanse secundaire sancties.
Een deel van de Iraanse olie belandt via een netwerk van kleinere, private raffinaderijen — de zogeheten “teapots” — in China, vaak met flinke kortingen. De ladingen reizen soms via de schaduwvloot: tankers schakelen transponders uit en pompen onderweg over naar andere schepen; de olie kan daarna als Maleisisch worden geëtiketteerd om herkomst te verbergen. Ondanks eerdere sancties ging deze handel door, al waren eerdere zwarte lijsten meestal gericht op kleinere spelers dan Hengli.
De nieuwe druk komt vlak voor een geplande top tussen Donald Trump en Xi Jinping en vergroot de kans op een nieuw twistpunt tussen Washington en Beijing. Woordvoerder Lin Jian van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken riep de VS op te stoppen met “willekeurige sancties” en extraterritoriale handhaving, en zei dat China de belangen van zijn bedrijven zal verdedigen. De maatregelen kunnen niet alleen de Iraanse olie-export raken, maar ook financiële stromen en relaties tussen banken en Chinese raffinaderijen verder compliceren.