AI veroorzaakt beursbloedbad: begin van een crisis of grootste kans ooit?
In dit artikel:
Deze week verdwenen wereldwijd honderden miljarden dollars aan beurswaarde nadat Anthropic nieuwe doorbraken in zijn AI-model Claude aankondigde. Beleggers reageerden paniekerig toen bleek dat Claude beter wordt in programmeren, beveiliging en workflow-automatisering; aandelen van grote techbedrijven daalden meteen. IBM noteerde zijn slechtste handelsdag sinds 2000 nadat bekend werd dat Claude efficiënt met COBOL-code kan omgaan — een oude taal die nog in veel banksystemen draait. Ook Adobe verloor fors door de versnelling van creatieve processen en cybersecuritybedrijven kregen klappen door AI-tools die automatisch kwetsbaarheden opsporen.
Analisten van The Kobeissi Letter waarschuwen dat de markt nu probeert in real time te waarderen wat bredere inzet van AI betekent voor winstmarges. Het doemscenario dat rondgaat: AI vervangt massaal banen, consumenten geven minder uit, bedrijven automatiseren nog meer en de economie glijdt in een neerwaartse spiraal. Dat pessimisme rust volgens de auteurs op de veronderstelling dat de totale vraag in de economie vastligt.
De analyse plaatst een tegenweging: historisch leidde sterke daling van productiekosten vaak tot veel hogere vraag en nieuwe industrieën (denk aan de enorme prijsdaling en daaropvolgende explosie in pc-gebruik sinds 1980). AI zou niet alleen software goedkoper maken, maar ook ‘cognitieve arbeid’, waardoor diensten zoals juridische hulp, belastingadvies, marketing en klantenservice aanzienlijk goedkoper kunnen worden. Dat fungeert als een soort onzichtbare belastingverlaging: huishoudens houden meer koopkracht over doordat essentiële diensten goedkoper worden — een transitie die de auteurs samenvatten met termen als ‘Ghost GDP’ naar ‘Abundance GDP’.
Op de arbeidsmarkt betekent dit volgens de analyse niet zozeer massale werkloosheid maar herstructurering. Veel fysieke beroepen en rollen met intensieve menselijke interactie zijn minder kwetsbaar voor AI; tegelijk verlaagt AI de drempel voor ondernemerschap doordat een individu zaken als boekhouding en klantenservice kan automatiseren. De sleutelvraag blijft of productiviteitswinsten breed gedeeld worden of geconcentreerd blijven bij een kleine groep techbedrijven.
Economisch gewicht krijgt deze discussie door recente cijfers: de Amerikaanse arbeidsproductiviteit steeg in het derde kwartaal van 2025 met het sterkste tempo in twee jaar, wat erop wijst dat AI al macro-economische effecten kan hebben. Voor beleggers betekent dit een periode van grote volatiliteit: sommige sectoren raken langdurig onder druk, andere profiteren van lagere kosten en efficiëntieverbeteringen.
Of AI een depressieve neerwaartse spiraal veroorzaakt of juist een nieuwe ronde van groei en lagere kosten inluidt, zal uiteindelijk afhangen van hoe snel bedrijven, overheden en arbeidsmarkten zich aanpassen — bijvoorbeeld via investering in omscholing, herverdeling van opbrengsten en regulering.