AI-rapport waarschuwt voor 'spookeconomie' en massale werkloosheid

In dit artikel:

Onderzoeksbureau Citrini Research publiceerde maandag een rapport dat op de Amerikaanse beurzen voor onrust zorgde. Het bureau schetst een extreem scenario waarin autonome AI-agenten zo productief worden dat menselijk werk massaal overbodig raakt, waardoor economische groei in cijfers verschijnt maar niet bij huishoudens terechtkomt — wat Citrini aanduidt als Ghost GDP.

In hun hypothetische casus voor juni 2028 vervangt één GPU-cluster in North Dakota het werk van 10.000 kantoormedewerkers in Manhattan. Bedrijven zouden hoge winsten boeken terwijl lonen wegvallen, met als gevolg teruglopende consumptie, een recessie en stevige marktdruk: de S&P 500 zou 38% onder de piek kunnen staan, de werkloosheid boven 10% uitkomen en de Amerikaanse hypotheekmarkt van 13 biljoen dollar onder druk raken.

Beleggers reageerden meteen: IBM verloor meer dan 13% — de grootste eendaagse daling in 25 jaar — en ook Microsoft, Oracle en Accenture gingen omlaag. Betaalbedrijven zoals Visa, Mastercard en American Express kregen een klap omdat lagere consumentenuitgaven hun transactievergoedingen treffen. Risicodenker Nassim Taleb waarschuwde dat AI sommige softwarebedrijven failliet kan maken, terwijl Anthropic juist laat zien dat AI verouderde COBOL-systemen kan moderniseren, wat bestaande dienstverleners bedreigt.

Tegelijkertijd relativeren investeerders als Jason Calacanis, Chamath Palihapitiya en Mark Cuban het doembeeld: AI-systemen zijn nu nog duur in gebruik en moeten substantieel productiever zijn dan mensen om grootschalige vervanging rendabel te maken. De markt worstelt daarmee: niet alleen met de vraag of AI faalt, maar ook met de implicaties als het juist té goed werkt — wat mogelijk leidt tot herweging van risicovolle beleggingen en vlucht naar veilige havens zoals goud.